Dlaczego po stresie chce mi się jeść? Psychologia jedzenia pod wpływem emocji
Miałeś ciężki dzień.
Ktoś wyprowadził Cię z równowagi.
Coś nie poszło zgodnie z planem.
Wracasz do domu i nagle pojawia się ogromna ochota na coś słodkiego.
Czekolada.
Pizza.
Chipsy.
Często nawet nie jesteś głodny.
Po prostu masz ochotę coś zjeść.
Wiele osób uważa wtedy, że znowu zabrakło im silnej woli.
Tymczasem bardzo często nie chodzi o brak charakteru.
Chodzi o sposób, w jaki Twój organizm nauczył się radzić sobie z napięciem.
Stres zmienia sposób działania mózgu
Kiedy przeżywasz stres, organizm nie skupia się na odchudzaniu.
Nie zastanawia się nad kaloriami.
Nie analizuje planu żywieniowego.
Jego najważniejszym zadaniem staje się odzyskanie poczucia bezpieczeństwa.
Dlatego zaczyna szukać rozwiązania, które wcześniej przynosiło ulgę.
Jeżeli przez lata takim rozwiązaniem było jedzenie, właśnie ono może pojawić się jako pierwsze.
Jedzenie daje chwilową ulgę
To właśnie dlatego wiele osób mówi:
„Wiem, że nie jestem głodny, ale muszę coś zjeść.”
To zdanie dobrze pokazuje różnicę między głodem fizycznym a potrzebą emocjonalnego ukojenia.
Jedzenie na kilka chwil odwraca uwagę od problemu.
Zmniejsza napięcie.
Daje poczucie komfortu.
Problem polega na tym, że działa tylko na moment.
Po pewnym czasie stres wraca.
A razem z nim ponownie może pojawić się ochota na jedzenie.
Mózg zapamiętuje to, co działa
Za każdym razem, gdy jedzenie pomaga Ci poczuć się lepiej, mózg może utrwalać prostą zależność:
Stres → jedzenie → ulga.
Po wielu powtórzeniach taki schemat zaczyna działać coraz bardziej automatycznie.
Nie musisz nawet świadomie o nim myśleć.
Organizm sam podpowiada znane rozwiązanie.
To właśnie dlatego tak trudno przerwać ten cykl wyłącznie silną wolą.
Chcesz lepiej zrozumieć, skąd bierze się jedzenie pod wpływem emocji?
Jeśli zdarza Ci się sięgać po jedzenie nie z głodu, ale po stresującym dniu, w napięciu, zmęczeniu albo pod wpływem trudnych emocji, warto przyjrzeć się temu mechanizmowi trochę głębiej.
Przygotowałem bezpłatny fragment e-booka „Odzyskaj Wpływ”, w którym przeczytasz więcej o jedzeniu emocjonalnym, powtarzających się schematach i o tym, dlaczego sama silna wola często nie wystarcza, aby je zmienić.
Dlaczego wieczorem jest najtrudniej?
Przez cały dzień kontrolujesz swoje zachowanie.
Podejmujesz decyzje.
Rozwiązujesz problemy.
Radzisz sobie z obowiązkami.
Wieczorem zasoby psychiczne mogą być znacznie mniejsze.
Do tego dochodzi zmęczenie.
Organizm szuka najprostszego sposobu na odprężenie.
Jeżeli wcześniej nauczył się, że jedzenie pomaga się uspokoić, właśnie wtedy ochota na przekąski może stać się szczególnie silna.
To nie jedzenie jest problemem
Jedzenie jest często jedynie odpowiedzią.
Prawdziwa przyczyna może znajdować się wcześniej.
Może nią być:
przewlekły stres,
samotność,
zmęczenie,
nadmiar obowiązków,
tłumione emocje,
brak odpoczynku.
Jeżeli zajmujesz się wyłącznie jedzeniem, a nie tym, co uruchamia potrzebę sięgnięcia po nie, problem może wracać.
Co możesz zrobić następnym razem?
Zanim sięgniesz po jedzenie, spróbuj zatrzymać się na minutę.
Zadaj sobie cztery pytania:
Czy naprawdę jestem głodny?
Co wydarzyło się przed chwilą?
Jaką emocję teraz czuję?
Czego naprawdę potrzebuję?
Nie zawsze odpowiedzią będzie jedzenie.
Być może Twój organizm potrzebuje odpoczynku.
Rozmowy.
Spaceru.
Kilku spokojnych oddechów.
Albo po prostu chwili dla siebie.
Samo zauważenie tego momentu nie oznacza, że ochota na jedzenie natychmiast zniknie. Może jednak pomóc Ci stopniowo dostrzegać, co dzieje się tuż przed pojawieniem się potrzeby jedzenia.
Pamiętaj
Jedzenie emocjonalne nie musi oznaczać braku silnej woli.
Może być sposobem reagowania, który przez długi czas pomagał radzić sobie z napięciem, stresem lub trudnymi emocjami.
A skoro pewne reakcje mogły utrwalić się z czasem, możliwe jest również stopniowe budowanie nowych sposobów reagowania.
Zmiana nie musi zaczynać się od kolejnej walki z jedzeniem.
Może zacząć się od zrozumienia, dlaczego w ogóle pojawia się potrzeba sięgnięcia po nie.
Zamiast kolejnej walki z jedzeniem — zacznij od zrozumienia mechanizmu
Jeżeli czytając ten artykuł, pomyślałeś:
„To dokładnie dzieje się u mnie”
— warto zrobić kolejny krok.
Przygotowałem bezpłatny fragment e-booka „Odzyskaj Wpływ”, który pomoże Ci lepiej przyjrzeć się mechanizmom związanym z jedzeniem emocjonalnym, nawykami i powtarzającymi się reakcjami.
Dowiesz się więcej o tym, dlaczego możesz sięgać po jedzenie mimo braku fizycznego głodu, jaką rolę mogą odgrywać emocje i dlaczego ciągłe poleganie wyłącznie na silnej woli często prowadzi z powrotem do tego samego miejsca.
Nie musisz kupować e-booka, żeby zacząć.
Fragment możesz pobrać bezpłatnie.
Nie zaczynaj od pytania: „Jak przestać jeść?”.
Zacznij od pytania: „Dlaczego właśnie teraz chcę jeść?”.
